"ดอยสุเทพเป็นศรี ประเพณีเป็นสง่า บุพพาชาติล้วนงามตา นามล้ำค่านครพิงค์"

พระบรมธาตุดอยสุเทพเป็นดั่งชีวิต จิตใจเป็นสัญลักษณ์ของชาวเชียงใหม่มาแต่โบราณกาล ข้าพเจ้าเป็นคนเชียงใหม่มาโดยกำเนิดและเป็นผู้หนึ่งที่ฟัง คลื่นวิทยุเพื่อการศึกษาและวัฒนธรรม FM ๑๐๔.๕๐ MHz วัดฝายหิน ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ มาได้สักระยะหนึ่ง เพราะปกติ ข้าพเจ้าก็ชอบที่จะฟังพระธรรมเทศนา จากสื่อต่างๆ อยู่แล้วในจังหวัดเชียงใหม่ก็มีหลายคลื่นหรือใน Web site ต่างๆ ก็มีมากมาย ก็จะเป็นบุญนำพาหรือย่างไรไม่ทราบที่มีวันหนึ่งได้จูนมาพบคลื่นนี้ และฟังสื่อธรรมะของทางสถานี จนล่วงเลยมาถึงเที่ยงคืนของทุกวัน ก็เลยได้มาพบกับรายการผลุบๆ โผล่ๆ โหล่ มาหลอน ก็ได้ติดตามเรื่อยมา ก็เลยต้องนอนดึกมาเสียตั้งแต่บัดนั้น (รายการที่ไม่เหมาะกับเด็กอายุต่ำกว่า ๑๕ ปีและตุ๊ดแต๋วที่แต่งตัวมาหากินในพระศาสนา ผู้ปกครองหรือพระผู้ใหญ่ควรพิจารณาในการรับฟัง)ถ้าวันไหนพักที่หอ อ.แม่ริม ก็จะฟังที่ www.faihin.org และพูดคุยหน้า ช่องสนทนา แต่ถ้ากลับบ้าน ที่ อ.สารภี ก็จะฟังวิทยุซึ่งตั้งไว้ที่เลข FM ๑๐๔.๕๐ เสมอ

ชาวเชียงใหม่ทั้งหลาย เมื่อถึงคืนก่อนวันเพ็ญเดือน ๖ วันวิสาขบูชา ๑ คืน จะมีประเพณี หนึ่ง คือ "ประเพณี เตียวขึ้นดอย" (เดินขึ้นดอย) เนื่องด้วยในสมัยก่อนนั้นไม่มีรถรา ผู้เฒ่า ผู้แก่ คนหนุ่มสาว ผู้ศรัทธา จะพากันนุ่งขาว ห่มขาว เดินขึ้นดอยสุเทพ ดั่งผู้แสวงบุญ เพื่อจะไปพักกันข้างบน วัดและเมื่อรุ่งเช้า ซึ่งเป็นวันวิสาขบูชา ก็จะนำ ของที่เตรียมมาทำบุญ ใส่บาตร สวดมนต์ เวียนเทียน แล้วจึงพากันเดินลง ซึ่งปัจจุบัน ยังมีประเพณี แห่น้ำสรงพระบรมธาตุ พระราชทานขึ้นอีกด้วย โดยพระเดช พระคุณ พระเทพวรสิทธาจารย์ เจ้าอาวาสวัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร นับว่าเป็นประเพณีที่ดีงามที่ข้าพเจ้าได้ยินได้ฟังผู้ใหญ่ที่บ้านข้าพเจ้า เล่าให้ฟัง และก็มีบางครั้งที่มีคนแหกประเพณีทำการอันเป็นบาป หยาบช้า ขึ้นดอยสุเทพด้วยความคึกคะนอง

ข้าพเจ้าขึ้นดอยสุเทพครั้งแรกตอนเด็กๆ เรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ได้ พี่สาวและเพื่อนพี่สาว ชวนตอนนั้นจำได้ว่า ไม่มีหลอดนีออน ส่องทางอย่างปัจจุบัน หรือมีบางปี ที่เป็นตะเกียงไฟ ปักไม้ไผ่เป็นทาง ข้าพเจ้า ก็ว่า Classic ดี นะ





พระเดชพระคุณ ท่านเจ้าคุณ พระเทพวรสิทธาจารย์

ในปี ต่อๆ มา ถ้า ข้าพเจ้าว่าง และมีเพื่อน ที่ขึ้นด้วยกันทุกๆ ปีมาชวน ก็จะเดินทั้งขึ้น ทั้งลง แต่ระยะหลังนี้ เดินให้ถึง พอ เวลาลง ก็ขึ้นสีล้อแดง เอา และคิดเอาไว้ว่า ถ้าแก่ตัวไปมากกว่านี้ คงต้องนำรถ ขึ้นวันวิสาขบูชา เลย คงเดินขึ้นไม่ไหว

เดินขึ้นปีนี้ ล่าสุด ก็พบว่ามีทั้งการรับน้อง ร้องเพลงโวกเวก แต่ก้มีเรื่องดีคือมีคนนำน้ำมาแจก แก่ผู้ที่เดินขึ้นดอย

ซึ่งเมื่อข้าพเจ้าจะเดินขึ้นดอยทีไร ญาติผู้ใหญ่ ที่บ้านก้จะถามเสมอว่า "ขึ้นทางไหน?" ข้าพเจ้า ก็ต้องตอบว่า "ก็ขึ้นไปตามถนนน่ะสิ" ใครเขาก็ขึ้นทางนี้กัน แล้วก็มักจะมีเสียงถามมาอีกว่า "ทำไมไม่ขึ้นทางเก่า" มันใกล้กว่า แต่มันเปลี่ยวหน่อย ข้าพเจ้า ก็ได้แต่เก็บ คำพูดนั้นไว้ ว่า ทางเก่า นั้นมันเป็นทางไหน

อ่านประวัติ ประเพณีขึ้นดอยเพิ่มเติมได้ที่นี่
www.cm-tsr.com/index.php?lay=show&ac=article&Id=538684214&Ntype=3
www.prachatai.com/journal/2009/05/23904
www.fm100cmu.com/blog/Lanna/content.php?id=88

จนข้าพเจ้าได้ยินที่คลื่นวิทยุแห่งนี้โดย ดีเจพี่เรียว เจ้าของรายการ ผลุบๆ โผล่ๆ โหล่ มาหลอน ได้ชักชวน ผู้ฟังร่วม สำรวจเส้นทางการเดินขึ้นดอยทางเท้าสายเก่า เมื่อข้าพเจ้าได้ยินดังนั้น ก็ดีใจมากเพราะความค้างคาใจของข้าพเจ้าจะได้รับการไขกระจ่างเสียที

ดีเจพี่เรียวได้นัดแนะให คนที่ต้องการจะไปในโครงการนี้ ให้มาพบกันในวันเสาร์ที่ ๒๔ ตุลาคม ๒๕๕๒ ซึ่งข้าพเจ้าก็ว่างพอดี ก็จัดเตรียมตัวเองให้พร้อม เพราะธรรมดาแล้ววันเสาร์ ๐๘.๓๐ น. ที่พี่เรียวนัด ข้าพเจ้ายังไม่ตื่นหรอก

ข้าพเจ้าก็ขี่รถจักรยานยนต์คู่ชีพ มุ่งสู่วัดฝายหินด้วยความตื่นเต้นเล็กน้อย เพราะต้องไปพบกับคนแปลกหน้า และเกิดอยู่เชียงใหม่มา ก็ไม่เคยมาหรอกวัดฝายหิน เคยแต่มากินสลัดฝายหินที่กาดฝายหิน ของ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ก็ไปไม่ยากเพราะมีป้ายบอกทางเป็นระยะๆ


เจดีย์วัดฝายหิน

มาถึงก็เดินไปถามผู้คนที่สนทนากันอยู่หน้าสถานีว่า "ผมไปเดินขึ้นดอยครับ" ก็มีคนหนึ่งตอบมาว่า "กรุณารอสักครู่" ก็เหลียวไปเจอกับ พี่จ่าน้อย ด้วยชุดพร้อมเดินป่า เต็มที่ ก็เลยนั่งรอกับพี่น้อย ที่ ศาลาไทยหลังเล็กๆ นั่งมอง ดูสามเณร เดินไปมา พี่น้อยก็พูดขึ้นว่า "วัดนี้เณรเยอะจริงๆ" ข้าพเจ้าก็ว่า "นั่นสิที่เดินไปเดินมานี่ ยังไม่เห็นซ้ำหน้ากันเลย" สักพัก ดีเจ จีจ้า ก็ขี่รถจักรยานยนต์เข้ามา พูดเจื้อยแจ้ว ก็พอจะจำเสียงได้ แต่ข้าพเจ้าก็ไมได้แนะนำตัว หรือทักทายเธอก่อน ดีเจจีจ้า ก็นำน้ำมาต้อนรับขับสู้ พร้อมกับทักทาย ว่า "นี่คุณเง็กเซียนฮ่องเต้ ใช่ไหม?" ข้าพเจ้าก็อมยิ้มแล้วตอบไปว่า "รู้ได้ไงอะ!" เธอเลยตอบอย่างภูมิใจว่า "ไม่งั้นจะเป็นหมอดูได้ไง" เก่งใช้ได้ทีเดียว ข้าพเจ้าจึงถามไถ่เรื่อง อาการเจ็บป่วย ก็เห็นคางเธอยังบวมๆ อยู่เล็กน้อย

ดีเจจีจ้าก็น่ารัก สวยตามเสียง โหงวเฮ้งดี ใช้ได้ แต่ในจินตนาการของข้าพเจ้า ดีเจจีจ้า ตัวเล็กกว่านี้ แต่เธอก็ไม่ใช่คนอ้วนนะเป็นผู้หญิงสูง สักพักเธอก็ขอตัวไปทำงาน

น้ำใสใจจริงจากดีเจจีจ้า

นั่งรอสนทนา กับพี่น้อยกัน ๒ คน ก็เกินเวลา นัดมามากแล้วแต่ ก็ได้ยินเสียงพี่เจ้าหน้าที่ โทรศัพท์ ติดต่อ กันแล้ว ก็ทราบว่า พี่เรียว เตรียมกล้องและอุปกรณ์ถ่ายทำอยู่ ประมาณ เกือบ สิบโมงได้ เสียงรถตู้เร่งขึ้นเขามาแต่ไกล ก็ปรากฏ เข้าประตูวัดมา ดีเจพี่เรียว ลักษณะ ไปทาง พี่ป๋อง กพล ทองพลับ อย่างนั้น แต่หล่อกว่า เล็กน้อย แล้วมี คุณแจ๊ค (ตะติยะทาส) ซึ่งนำพระมาแจก อยู่เสมอ พี่จอย (J) และคุณปอนด์ (ผีหมอนข้าง)



พาหนะ

ทักทายแนะนำตัวกันสักครู่ก็ออกเดินทางด้วยอากาศที่กำลังดีทีเดียว รวมพี่เอก เจ้าหน้าที่ สถานี อีกคน ก็รวมเป็น ๗ ชีวิต มีพี่จอย เป็นผู้หญิงสวยที่สุดใน Project นี้ เพราะมีคนเดียว พี่เรียวได้แจ้งกับคณะแล้วว่า พวกเราจะเดินตั้งแต่วัดผาลาด สกิทาคามี เป็นต้นไป (ซึ่งทางจริงๆ ต้องเริ่มเดินตั้งแต่วัดฝายหิน เป็นต้นมา ซึ่งระยะทางนั้น พี่เรียวได้สำรวจมาแล้วก่อนหน้านี้)


ถ้าจะพูดถึง คำว่า สกิทาคามี แปลว่า ผู้มาเพียงครั้งเดียว (สกึ = ครั้งเดียว + อาคามี = ผู้มา) คำว่า "มาเพียงครั้งเดียว" นั้น หมายถึง พระสกิทาคามีจะเกิดในกามาวจรภพอีกเพียงครั้งเดียวเท่านั้นก็จะถึงพระนิพพา น ซึ่งจะต้องละกิเลสได้ เพิ่มจาก พระโสดาบัน อีก ๒ ก็คือต้องละ ได้ ๕ ประการคือ ๑.สักกายทิฏฐิ ๒.วิจิกิจฉา ๓.สีลัพพตปรามาส ๔.กามราคะ และ ๕.ปฏิฆะ

ดีเจ พี่เรียว นำรถตู้ และคณะนำรถตู้บันทึกเทปโทรทัศน์มาจอดที่ วัดผาลาดแห่งนี้

วัดผาลาดเป็นวัดริมลำธาร น้ำตก ที่มีการสร้างศาสนวัตถุเพิ่มเติม แต่ก็พอมีซากความโบราณสมัยที่ครูบาศรีวิชัย ได้มาสร้างไว้ให้เห็นและให้หลับตานึกถึงอดีตได้ไม่น้อยมีความขลังและเหมาะ ที่จะปฏิบัติธรรม

ข้าพเจ้า คิดเอาเองก่อนจะมาว่า คงจะเป็น Trip ที่สนุก ข้าพเจ้าเตรียมกล้องถ่ายภาพเล็กๆ พร้อมสมุดบันทึกเล็กๆ คือกะว่า จะเดินผ่านไป ถ่ายรูปไป จดบันทึกไป เห็นนกชมนก เห็นไม้ชมไม้

บ่อน้ำ ศักดิ์สิทธิ์ โบราณ ในวัดผาลาด

เส้นทางที่จะได้สำรวจนี้ทราบมาจากพี่เรียวว่า ทางป่าไม้ หน่วยป้องกันไฟป่า บอกว่าให้เดินไปตามทางแนวเสาไฟ แต่นั้นเป็นเส้นทางที่สอง ที่ทำกันในขึ้นใหม่ แต่เส้นทางที่พ่อหนานจัน มัคทายก วัดฝายหิน ที่พี่เรียวสอบถามมาจะต้อง เดินขึ้นไปตามสายน้ำตก ตามวัดผาลาดแห่งนี้

เจดีย์โบราณวัดผาลาด